Introductie

Op deze website reflecteren we over onze toekomst, een en ander naar aanleiding van een slepende economische crisis die ons allen treft. We starten met de realiteit zoals we heden ervaren, een wereld op drift waarin het ‘belangenspel’ niet laat vermoeden dat een vreedzaam herstel voor ‘morgen’ is, integendeel. Anders gezegd, we bevinden ons middenin een doemscenario en trachten wegen te vinden om diverse conflicten duur- en vreedzaam te overstijgen. Wees welkom om te participeren, techniciteit, kennis, creativiteit en verbeeldingskracht groeten elkaar in deze procesfilosofische oefening, een kritische massa is onontbeerlijk om een en ander verder te dragen. Deze website is geen naslagwerk maar een uitnodiging tot oprecht co-creatieve samenwerking, het doel vreedzaam.

Attractors

In dit betoog presenteren we een aantal attractors, een term die beter gekend staat als vlindereffecten. Vlindereffecten zijn relatief kleine aanpassingen aan een systeem die tot grootse gevolgen kunnen leiden, zelfs in die mate dat een gegeven systeem wordt ‘opgeblazen’ opdat een ander systeem ruimte krijgt om zich duurzaam te nestelen. Beslissingen worden genomen in functie van een doel maar kunnen ook leiden tot de omgekeerde effectiviteit, dit wil zeggen dat – eerder ongewild – perverse effecten ontstaan die om een culturele correctie vragen. Het hedendaagse systeem – dat vooral vorm heeft gekregen door ons geloof in het kapitalisme – benoemen we als ‘monopoly’ en we ijveren voor een ‘sociaal duurzame samenleving’ waarin mens en milieu terug centraal komen te staan. Dit vergt een ethische upgrade, middels het gebruik of toedienen van attractors kunnen we dit proces aanzienlijk versnellen.

Mindmap

Het heruitvinden van het ‘warme wiel’ is niet nodig, hiermee zeggend dat we beroep kunnen doen op een immense schat aan onderzoeksmateriaal. Mindmaps fungeren als een routeplanner waarin elk detail belangrijk is, details zijn als puzzelstukjes die ons meer inzicht geven in het geheel. Het ontbreken van puzzelstukjes kan leiden tot een element van beperkte rationaliteit, dit wil zeggen dat beleidsmakers (u, ik, wij en zij) niet alle elementen rechtmatig valideren waardoor we deelachtig worden aan de gevolgen van een manke besluitvorming. Mindmaps komen in alle maten en gewichten, naarmate dit proces vordert kunnen ze aangepast worden en zelfs – wanneer dat nodig blijkt – totaal verworpen worden. Als basis maken we gebruik van onderstaande mindmap, deze dient als vingerwijzing voor dit denkexperiment.

Elaboratie

De aangeboden mindmap herbergt een niet limitatieve selectie van kernwoorden die stuk voor stuk belangrijk zijn in het geheel, op deze manier komen we tot een integrale benadering. Het beeld zal echter geen tot weinig betekenis hebben zonder degelijke elaboratie, dit vergt in de eerste plaats ontvankelijkheid en motivatie om deze informatie te verwerken. Al doende zullen we geconfronteerd worden met een aantal obstakels, dit is normaal bij het kennis nemen van informatie die anders is dan we gewend zijn. De rol van de menselijke psyche komt hiermee in de schijnwerpers te staan, een innovatief proces waarin tal van beproefde overtuigingen onder druk komen en finaal – net omwille van de aangeleverde argumentatie – onhoudbaar worden. Dit proces van creatieve destructie kan zeer woelig verlopen, het wordt dan ook kunst om hierin alle nuchterheid te bewaren opdat we niet in een situatie belanden die tegengesteld is aan de vreedzame transformatie die we voor ogen hebben.

Garantie

Einstein stelde dat de mensheid haar problemen niet opgelost zou krijgen met dezelfde manier van denken dat ze veroorzaakt, een andere manier van denken zou dan logischerwijs z’n stelling kunnen/moeten bevestigen. De proef op de som maakt snel duidelijk dat Einstein een punt heeft maar dat betekent geen garantie op succes. Een en ander zit vervat in de mindmap, het doorbreken van een aantal epistemologische obstakels mag in theorie eenvoudig lijken maar is dat in de praktijk allerminst. De paradox wil dat deze obstakels zich uiten als onbewuste belemmeringen, dit wil eenvoudig zeggen dat we een aantal structurele denkfouten voor normaal nemen waardoor ‘het systeem’ een loopje neemt met de mensheid. De sociale impact is zonder meer catastrofaal, op deze manier blijven we onderhevig aan dogmatische stellingen die strikt gesproken geen economische rechtsgeldigheid kennen. Merk hierbij op, structurele denkfouten worden doorzien op basis van logica, ze staan los van deze of gene ideologie maar kunnen er wel een gevolg van zijn.

Res Non Verba

Dit denkexperiment wil niet enkel woorden en inzichten verzamelen, het wil ook motiveren tot het nemen van verantwoordelijkheid. In het andere geval zouden we niet enkel een tragisch absurde situatie onderhouden maar deze ook op de spits drijven, aan de ene kant een wereld waarin we strijden tegen schijnbaar onoplosbare problemen, aan de andere kant een wereldbeeld waarin deze problemen – zij het vooralsnog in theorie – reeds opgelost werden. Een dergelijke tweespalt tart het geweten, deze feiten ontkennen en/of rationaliseren kan gezien worden als – zij het als een uiting van desinteresse, beperkte rationaliteit, angst, onmacht en/of auto-conformisme – een gemis aan morele verantwoordelijkheidszin. Het belang van kennisdeling en het denken daarover mag hiermee aangetoond zijn of worden, net zoals het ontbreken aan informatie en bijhorend begrip geen nuchter oordeel toelaat. (lees meer)